Sai lầm phổ biến nhất khi dọn nhà mới xây là bắt đầu từ sàn. Sàn vừa sạch thì bụi trên trần, trên tường và trong khe cửa lại rơi xuống — thế là làm lại từ đầu. Với một căn 80 m², sai thứ tự có thể khiến bạn mất thêm nguyên một buổi.
Dưới đây là trình tự đội Cánh Diều vẫn theo ngoài công trường, xếp từ cao xuống thấp và từ khô sang ướt.
Vì sao thứ tự lại quan trọng đến thế
Bụi xây dựng không giống bụi sinh hoạt. Nó là hỗn hợp của bột xi măng, bụi thạch cao, mạt gỗ và vụn sơn — nhẹ, bám tĩnh điện và lơ lửng rất lâu. Mỗi lần bạn chạm vào một bề mặt cao, một lượng bụi mới rơi xuống toàn bộ khu vực bên dưới.
Nguyên tắc “khô trước, ướt sau” cũng vậy. Quét hoặc hút bụi khô trước sẽ lấy đi phần lớn hạt rời. Nếu lau ướt ngay, bụi xi măng gặp nước biến thành một lớp vữa mỏng bám chặt vào bề mặt, và lúc đó phải cạo chứ không lau được nữa.
1. Dọn phế thải lớn trước
Gạch vụn, bao xi măng, gỗ cốp pha, thùng carton, đầu mẩu dây điện — đưa hết ra khỏi nhà trước khi làm bất cứ việc gì khác. Còn phế thải trong nhà thì mọi thao tác sau đều vướng, và bản thân đống phế thải vẫn tiếp tục sinh bụi mỗi lần bị chạm vào.
Đây cũng là lúc kiểm tra xem có vật liệu nào cần giữ lại không: gạch dư, sơn thừa, phụ kiện chưa lắp. Đội vệ sinh không tự quyết định bỏ hay giữ — hỏi chủ nhà trước.
2. Từ trên xuống: trần, đèn, khung kèo
Hút bụi trần và các hộp kỹ thuật, lau máng đèn, lau cánh quạt trần, lau miệng gió điều hoà. Bụi ở độ cao này rơi xuống liên tục nếu bỏ qua, và đó là lý do nhiều người thấy nhà “sạch rồi lại bẩn” chỉ sau một hai ngày.
Với trần cao, phải dùng thang chữ A có khoá hoặc giàn giáo. Đứng lên ghế hay bàn là nguyên nhân của phần lớn tai nạn trong việc dọn nhà — không đáng để tiết kiệm vài phút.
3. Tường và cửa
Đây là bước tốn công nhất vì phải xử lý ba thứ khác nhau: vết sơn bắn, vết vữa khô và keo dán bảo vệ.
Nguyên tắc: cạo cơ học trước, dùng hoá chất sau. Vết vữa khô cạo bằng bay nhựa hoặc lưỡi dao nhựa sẽ bong phần lớn; phần còn lại mới cần đến hoá chất. Làm ngược lại là tốn hoá chất mà vẫn không sạch.
Luôn thử hoá chất ở một góc khuất trước khi làm cả mảng. Sơn nước một số dòng bị hoá chất tẩy làm loang màu, và lúc đó phải sơn lại chứ không cứu được.
4. Kính
Kính mới thường dính vữa, keo silicon và nhãn dán. Làm ướt bề mặt trước rồi mới cạo bằng lưỡi dao chuyên dụng — cạo khô là xước kính vĩnh viễn, và vết xước trên kính không có cách nào phục hồi.
Cạo xong mới đến bước lau nước rửa kính và gạt. Gạt theo một chiều, lau khô lưỡi gạt sau mỗi đường, nếu không sẽ để lại vệt.
5. Thiết bị vệ sinh và bếp
Bồn cầu, lavabo, bồn tắm, mặt bếp, bồn rửa. Xi măng bám trên men sứ cần hoá chất gốc axit nhẹ và phải xả nước thật kỹ sau đó — hoá chất còn sót sẽ tiếp tục ăn mòn lớp men và làm ố vĩnh viễn.
Riêng đá tự nhiên (marble, granite) thì tuyệt đối không dùng hoá chất gốc axit. Đá sẽ bị ăn mòn bề mặt, để lại mảng mờ không đánh bóng lại được.
6. Sàn — làm sau cùng
Hút bụi khô toàn bộ, sau đó mới chà sàn. Sàn gạch dính xi măng cần máy chà; sàn gỗ công nghiệp thì tuyệt đối không được đọng nước, vì mép ván sẽ phồng và không phục hồi được.
Nếu sàn có ron gạch, đây là lúc xử lý. Ron bẩn là lý do phổ biến nhất khiến sàn gạch trông xỉn dù gạch vẫn sạch.
7. Hút bụi lần cuối và nghiệm thu
Đi một vòng cùng chủ nhà, soi đèn pin vào các góc, khe và mặt trên tủ. Đèn pin rọi ngang bề mặt sẽ làm lộ ra lớp bụi mỏng mà ánh sáng trần không thấy được.
Đây là lúc phát hiện những chỗ bị bỏ sót, và xử lý ngay sẽ nhanh hơn nhiều so với gọi quay lại lần sau.
Dụng cụ tối thiểu nếu bạn tự làm
Nếu quyết định tự dọn, đây là mức tối thiểu để không mất công làm hai lần:
- Máy hút bụi có bộ lọc HEPA — hút bụi xây dựng bằng máy thường sẽ thổi ngược bụi mịn ra phòng
- Thang chữ A có khoá — không thay bằng ghế
- Bay nhựa và lưỡi dao cạo kính — loại có tay cầm, thay lưỡi được
- Cây lau ép nước — vắt càng khô thì sàn càng nhanh khô, càng ít vệt
- Hoá chất tẩy xi măng và nước lau kính — mua loại có nhãn mác rõ ràng
- Găng tay cao su, khẩu trang lọc bụi mịn, kính bảo hộ
Mất bao lâu và cần bao nhiêu người
Con số dưới đây là mức Cánh Diều dùng để lập kế hoạch, tính cho nhà sau xây dựng còn bụi xi măng:
| Diện tích | Số người | Thời gian |
|---|---|---|
| Dưới 50 m² | 2 người | 3 – 4 giờ |
| 50 – 100 m² | 3 người | 4 – 6 giờ |
| 100 – 200 m² | 4 – 5 người | 6 – 8 giờ |
| Trên 200 m² | khảo sát riêng | thường chia 2 ngày |
Nếu một đơn vị báo giá với số người và số giờ thấp hơn hẳn bảng trên, hãy hỏi lại họ định làm những hạng mục nào — nhiều khả năng phần trần và phần kính đã bị lược bớt.
Tự làm hay thuê
Tự làm hợp lý khi nhà nhỏ, ít hạng mục trên cao, và bạn có sẵn cuối tuần rảnh. Chi phí chủ yếu là dụng cụ và hoá chất, khoảng 500.000 – 1.500.000 đồng cho lần đầu.
Thuê hợp lý khi có trần cao, kính lớn, nhiều thiết bị vệ sinh, hoặc bạn cần dọn xong trong một ngày để kịp chuyển vào. Điểm khác biệt lớn nhất không phải là sức người mà là máy hút công nghiệp và thang — hai thứ ít gia đình nào có sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Cần tư vấn cho trường hợp cụ thể?
Mỗi công trình sau xây dựng có hiện trạng khác nhau. Gọi hoặc nhắn Zalo 0379.853.453, gửi kèm vài tấm ảnh hiện trạng — Cánh Diều ước lượng được ngay và hẹn lịch khảo sát miễn phí trong nội thành TP. HCM.
Xem chi tiết dịch vụ: Vệ sinh nhà ở · Bảng giá tham khảo · Liên hệ